Zehirli maddeleri temizleyen partikül üretildi

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Nurettin Şahiner, ABDnin Tulana Üniversitesinde yaptığı çalışmalarda, yer üstü ve yer altı sularının kirlenmesine neden olan uranyum gibi toksik metalleri temizleyebilen çok küçük boyutta partikül (parçacık) ürettiğini bildirdi.

Nurettin Şahiner, lisans ve lisansüstü eğitimini Hacettepe Üniversitesi Kimya Bölümünde tamamladıktan sonra ABD Tulane Üniversitesi Kimya ve Biyomolekül Mühendisliği Bölümünde hidrojel, mikrojel ve nanojellerin biyo ve nanoteknolojide kullanılmasıyla ilgili doktora yaptığını söyledi.

Doktora sonrası çalışmaları sırasında Tulane Üniversitesinden Dr. Diane Blake ile yer altı ve yer üstü sularındaki zararlı toksik metalleri temizlemek amacıyla bir çalışma yaptıklarını anlatan Şahiner, "yaptığımız çalışma sonucunda nanopartikül dediğimiz gözle görülemeyen boyutta ürettiğimiz parçacıklarla sudaki ve çözelti halindeki topraktaki uranyumu temizleyerek bu çalışmanın uluslararası geçerliliği olan patent belgesini aldık" dedi.

Şahiner, sulardan arsenik, siyanür, krom ve diğer kimyasalları arındırarak, insan sağlığını ve canlı organizmaları tehdit eden unsurları yok etmek amacıyla ABDde yürüttüğü çalışmalara artık ÇOMÜ Kimya Bölümünde, Prof. Dr. Yakup Baran ve bir grup arkadaşıyla devam edeceğini ifade ederek, şöyle konuştu:

"Çanakkalede çok tartışılan, siyanürle altın arama sonucu ortaya çıkan sorunlarla ilgili biz iki farklı alternatif üzerinde çalışmalar yapıyoruz. Bu çalışmanın birincisi, şu anda kullanılan teknolojinin yan ürünü olan zehirli siyanürü sulu ortamlardan uzaklaştırmak. İkinci olarak altını siyanürle birlikte değil de bizim sentezleyeceğimiz ve daha da geliştirdiğimiz akıllı ve çevre dostu, gözle görülemeyen boyutlardaki parçacıklarla hızlı ve daha ekonomik bir şekilde
toplayabiliriz, yani temizleyebiliriz."

Şahiner, söz konusu partiküllerin biyo uyumlu olduğuna dikkati çekerek, "bu partiküller, istenilen boyutta, şekilde ve yapıda hazırlanabildiklerinden, kanser tedavisi dahil insan sağlığıyla ilgili birçok alanda da kullanılabilir. Bunların ilaç taşıyıcısı olarak ve hatta bir manyetik alan varlığında vücudun içinde belirli bölgelere yönlendirilmesi de mümkün olabilir. Bu özellikleriyle kanserli hücreleri bile yok etmede kullanılabilirler" diye konuştu.

"Kendileri küçük ama işlevleri çok büyük"

Yeterli destek ve ortam sağlandığında, başlangıçta pilot çalışmalarla projenin uygulanabilirliğinin araştırılacağını ifade eden Şahiner, "kullanılan partiküller, suyu çok seven doğal yapıları ve çok küçük boyutta olmaları nedeniyle işlevlerini çok çabuk yapmaktadırlar. Bu gözle görülemeyen partiküllerin kendileri çok küçük ama işlevleri çok büyüktür" dedi.

Şahiner, buldukları partiküllerin ekonomik olduğuna ve defalarca kullanılabileceğine işaret ederek, "nanohidrojellerden oluşan yumuşak polimerik partiküllerin, çevrelerindeki değişiklikleri hızla sezinleyerek, saniyenin onda biri kadar bir sürede kirlilik ve zehirleri ortamdan uzaklaştırabildiklerini" kaydetti.

ÇOMÜ Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yakup Baran da Nurettin Sahinerin yaklaşık 1 yıl önce ÇÖMÜde göreve başladığını dile getirerek, "daha once ABDde doktora çalışmalarını tamamlayan Şahinerin, sulu ortamlardan uranyumun uzaklaştırılmasıyla ilgili uluslararası patenti bulunuyor" dedi.

Prof. Dr. Baran, Şahinerin, nanopartiküllerle sudaki insan sağlığı için tehdit oluşturan zehirli maddelerin temizlenmesiyle ilgili TÜBİTAKtan proje desteği aldığını belirterek, bu konudaki çalışmalarını kimya bölümündeki diğer öğretim üyeleriyle birlikte yürütüleceğini sözlerine ekledi.
<