Stand-by yerine ihtiyari stand-bu geliyor

Türkiyenin, Mayıs 2008de sona erecek mevcut 19uncu stand-by düzenlemesinin yerini alması beklenen, yeni program seçenekleri belli olmaya başladı.

Türkiyenin elinde üç ana IMF düzenlemesi seçeneği bulunuyor. IMF ile sürdürülmesi planlanan yeni program seçeneklerini, "İhtiyari stand-by", "Program Sonrası İzleme" ve "Normal stand-by" oluşturuyor.
 
Yetkililer, Türkiyenin ekonomik yapısı, gerçekleştirdiği ekonomik yapısal gelişme, IMFye net borç ödeyici ülke konumunda olması, AB uyum yasalarını gerçekleştirmesi, önemli düzeyde yabancı sermaye çekebilmesi ve uluslararası finansman imkanlarının artması gibi unsurlar nedeniyle "İhtiyari stand-by" seçeneğinin ağırlık taşıdığını vurguluyor.
 
Türkiyenin, IMFyi çıpa olarak gördüğünü, özellikle de küresel dalgalanmanın devam etmesinin beklendiği 2008 yılında, IMF tarafından desteklenecek bir ekonomik programın, uluslararası destek de göreceğini belirten yetkililer, ABye yeni üye olan ülkelerin bile IMF ile ilişkilerinin devam ettiğine dikkat çekiyor.
 
Türkiyenin, gelecek yıl gerçekleştirilmesi beklenen ilave kota reformları sonucu, IMFde oldukça etkili bir konuma geleceğini vurgulayan yetkililer, küresel kredi sorunlarının devam ettiği ve likidite problemlerinin derinleşeceği önümüzdeki dönemde Türkiyenin IMF destekli bir ekonomik programa daha çok gereksiniminin olacağına işaret ediyor.
 
İhtiyari stand-by nedir?
 
"İhtiyari stand-by" seçeneğinde; IMF ile bir stand-by anlaşması yapılacak, bu kapsamda, yine programlanmış Gözden Geçirmeler olacak. Ancak bu düzenlemede yer alacak olan kredi, kullanılması taahhüt edilen bir kredi olmayacak.
 
Yani Gözden Geçirmeler sonrasında Türkiyenin hakedeceği kredi hakkını kullanıp kullanmaması, yine Türkiyenin inisiyatifinde olacak. IMFnin, Türkiye açısından hala en uygun koşullu finansman imkanı yaratan bir kuruluş olduğuna vurgu yapan yetkililer, böyle bir anlaşmada, Türkiyenin likidite sıkışıklığı çektiği zaman IMFden acil kredi çekebileceğini belirtiyor.
 
Bu anlaşmada, Türkiyenin kredi ihtiyacı duymaması halinde ise normal Gözden Geçirmeler onaylanıp, Türkiye IMFden kredi almayacak, ama uyguladığı program uluslararası bir desteğe sahip olacak.
 
"Program sonrası izleme nedir?"
 
"Program Sonrası İzleme" seçeneği kabul edilirse, normal bir düzenleme kapsamında olduğu gibi, yılda birkaç defa (bu Türkiye ile IMF arasında uzlaşılacak bir ziyaret programı çerçevesinde gerçekleştirilecek) IMF heyeti Türkiyeye gelerek, çalışmalar yapacak ve Türkiye ekonomisine ilişkin raporlar düzenleyecek.
 
Bu raporlar, uluslararası yatırımcılar ve finans kuruluşları tarafından takip edilecek ve Türkiyenin uyguladığı ekonomik programın kredibilitesi açısından önem taşıyacak. Bunu daha çok, stand-by düzenlemesini tamamlayan ülkeler uyguluyorlar.
 
"Normal stand-by nedir?"
 
Üçüncü seçeneğin ise "normal stand-by" seçeneği oluşturuyor. Türkiye halen uygulamış olduğu ve Gözden Geçirmelerin ardından kredi dilimlerinin serbest bırakıldığı mali destek içeren 19uncu stand-by anlaşması, "normal stand-by" anlaşması çerçevesinde yürütülüyor.
 
Bunların dışında IMF üyesi bir ülkenin IMF ile hiç bir anlaşma yapmaması halinde bile, IMF kuruluş yasasından kaynaklanan "4üncü Madde Konsültasyon Çalışması" çerçevesinde düzenli olarak denetlenmesi gerekiyor. Fonun sanayileşmiş ülkeleri de bu çerçevede denetleniyor.