Ebeveyniyle çatışan ergen daha öfkeli oluyor

Ergenlerin sosyal ilişkilerinin niteliği ile ilgili araştırmaya göre, babalarıyla çatışan kızlarla, anneleriyle çatışan erkekler daha öfkeli ve saldırgan davranışlar sergiliyor.

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Melike Sayılın yürüttüğü "Çocukluktan Yetişkinliğe Geçiş Sürecinde Sosyal İlişkilerin Niteliği ve Karakter Oluşumuyla İlişkisi" konulu araştırmada, 7-10. sınıf aralığındaki çocuklar ile üniversite öğrencileri olmak üzere 1695 ergen ve 877 anneye ulaşıldı.

TÜBİTAK tarafından desteklenen araştırmada, ergenlerin okul, aile ve akranlarla ilişkileri ve bu ilişkilerin sosyal davranışlar üzerindeki etkileri ele alındı.

Sayıl, toplumda genellikle genlerin pozitif biçimde gelişmeleri, uyumlu vatandaşlar olmalarının istendiğini belirterek, araştırmada ergenlerin hem olumlu hem de olumsuz davranışlarının nedenlerini ortaya koymaya çalıştıklarını söyledi.

Ergenlerin olumlu davranışlar sergilemeleri konusunda empatinin önemine değinen Sayıl, araştırma sonuçlarına göre empati kurabilen, okuluna bağlı, akademik açıdan kendini yeterli hisseden ergenlerin daha olumlu davranışlar gösterdiklerini kaydetti. Sayıl, bu çocukların olumlu özellikleri olan çocuklarla arkadaşlıklar kurma olasılıklarının da daha fazla olduğunu ifade etti.

Duygu ve düşüncelere müdahale

Anne babanın çocuk üzerinde kontrol kurmasının çok olumlu bir şey olarak algılanmadığını anlatan Sayıl, toplumda anne babanın kontrolü ne kadar fazlaysa, çocukların o kadar isyankar olacağı anlayışının hakim olduğunu söyledi.

Çocuğun davranışlarını kontrol etmenin, duygu ve düşüncelerinin kontrol edilmesinden farklı olduğuna dikkati çeken Sayıl, şunları kaydetti:

"Eğer anne baba çocuğun davranışlarını kontrol ediyorsa, mesela çocuğa kurallar, sınırlamalar koyuyor, nerede, kimlerle olduğunu, ne zaman, nerede, nasıl hareket ettiğini uzaktan takip ediyorsa bu çocuklar daha fazla olumlu sosyal davranış gösteriyorlar ve anne babalarını daha olumlu algılıyorlar. Ebeveynleriyle iletişimlerini sıcak ve yakın buluyorlar.
 
Ama anne baba çocuğun duygu ve düşüncelerine müdahale ediyorsa, çocuğun ifadelerini sınırlıyor, sözünü bitirmesine izin vermiyor, özerk irade geliştirmesini, kendi kendine kararlar verebilmesini ve kendi ayakları üzerinde durabilmesini engelleyen tavırlar sergiliyorsa bu, ergenlerin, olumsuz davranışlar göstermesine neden oluyor."

Sayıl, ebeveynlerinin duygu ve düşüncelerine daha fazla müdahale ettiğini düşünen ve anne ve babası arasındaki evlilik ilişkilerini daha çatışmalı algılayan kızların daha fazla olumsuz davranışlar gösterdiklerini kaydetti.
 
<